Wyobraźnia oszustów nie zna granic. Często wykorzystują oni najaktualniejsze informacje o świecie do osiągnięcia własnych korzyści majątkowych. Poniżej przedstawiliśmy kilkanaście metod wykorzystywanych przez oszustów działających wśród seniorów.
Strefa seniora
Metody wykorzystywane przez oszustów
...
1. Metoda na wnuczka
Jest to jedna z najpopularniejszych metod oszustwa dokonywanego na Seniorach, często opisywana przez media oraz inne instytucje. Metoda na wnuczka polega na kontakcie oszusta z osobą starszą w sposób bezpośredni, poprzez rozmowę telefoniczną lub wiadomość internetową, przedstawiając się jako wnuczek tejże osoby. Oszuści w czasie rozmowy wykorzystują informacje zebrane przed akcją lub te, które zostały podane mu przez ofiarę już w trakcie rozmowy (np. Senior odbiera telefon słowami “Halo, Małgosiu?” lub “Czy to Ty Jasiu?”). W dalszej części rozmowy oszust stara się przekonać osobę starszą, iż został ofiarą tragedii, ma długi, czy też wpadł w nieciekawe towarzystwo i w związku z tym potrzebuje pieniędzy (najczęściej kilkadziesiąt tysięcy złotych) bez których grozi mu niebezpieczeństwo. Po otrzymaniu pieniędzy od Seniora osoba ta w trybie natychmiastowym znika, a ponowne próby kontaktu nie przynoszą żadnych rezultatów.
...
2. Metoda na policjanta / strażnika miejskiego
Podczas posługiwania się tą metodą oszust puka do drzwi Seniora lub informuje go telefonicznie o grożącym niebezpieczeństwie (oczywiście jest to sytuacja fikcyjna). Najczęściej oszuści informują Seniora o złodziejach grasujących w okolicy, seriach włamań do okolicznych mieszkań, a także próbach włamania się do Sieci – wszystko po to, aby wzbudzić niepokój osoby starszej i przekonać ją do “zabezpieczenia” swoich dóbr materialnych, przekazując je na przechowanie zgłaszającym się do nich policjantom. Ma to uchronić Seniora przed potencjalną utratą majątku, który w rzeczywistości traci, powierzając go w ręce obcych sobie osób.
...
3. Metoda na nową znajomość
Stosując tę metodę oszust przez wiele miesięcy stopniowo uzyskuje zaufanie Seniora poprzez wspólne spacery, wyjścia na kawę czy też do kina. Po wielotygodniowych kontaktach, stając się przyjacielem ofiary, prosi o przysługę spowodowaną fikcyjną chorobą czy też posiadanymi długami. Po otrzymaniu środków pieniężnych taka osoba zrywa kontakt z Seniorem oraz znika z okolicy. Po zgłoszeniu oszustwa na policję często okazuje się, że posługiwała się ona fałszywymi danymi osobowymi, co znacznie utrudnia jej odnalezienie.
...
4. Metoda na hydraulika / elektryka
W tej metodzie oszust podaje się za hydraulika lub elektryka (lub też osobę wykonującą podobny zawód), który musi sprawdzić szczelność rur w naszym mieszkaniu lub bezpieczeństwo instalacji elektrycznej w związku z fikcyjną usterką/ awarią. Po dostaniu się do lokum Seniora, oszust wykorzystuje chwilę nieuwagi mieszkańca do przeczesania pomieszczeń w celu poszukiwania i przywłaszczenia sobie drogocennych przedmiotów. Tę metodę wykorzystuje często dwoje złodziei, którzy ze sobą współpracują – podczas gdy jeden udaje, że sprawdza stan naszego mieszkania, drugi zgłasza chęć skorzystania z toalety, wykorzystując ten czas na przeczesanie pozostałych pomieszczeń. Po całej akcji, która trwa zaledwie kilka minut, oszuści stwierdzają brak usterki i wychodzą razem z naszymi kosztownościami.
...
5. Metoda na wygraną
Oszust, posługując się tą metodą, przekonuje Seniora o jego wygranej w rozstrzygniętym konkursie i obowiązku podania swoich danych osobowych, w celu otrzymania przyznanej nagrody. Senior zaskoczony i uradowany uzyskaną informacją bez namysłu podaje oszustowi swoje dane, takie jak imię, nazwisko, adres zamieszkania oraz numer konta bankowego, a nawet zgadza się na wykonanie przelewu na określoną kwotę, która teoretycznie ma zostać przeznaczona na opłacenie nadania przesyłki. W takiej sytuacji oszust ma już wystarczająco dużo danych o ofierze, by móc się podszyć za osobę starszą i wziąć w jej imieniu np. szybki kredyt przez Internet.
...
6. Metoda na sprzedawcę perfum
Metoda ta jest najczęściej stosowana przez złodziei, którzy stosują ją w dwojaki sposób. Pierwszy z nich polega na oszukaniu Seniora co do jakości i oryginalności prezentowanych produktów. Osoba starsza, będąc w przekonaniu, że kupuje oryginalny flakon z perfumami, płaci za podróbkę, która często znacznie odbiega zapachem oraz trwałością od prawdziwych perfum danej marki. Drugi sposób jest znacznie brutalniejszy – złodziej puka do naszych drzwi, a następnie prezentując sprzedawane produkty, przekonuje nas do ich powąchania. Niestety, w środku flakonu nie znajdują się perfumy, lecz środek usypiający, który sprawia, że prawie natychmiast tracimy kontakt z rzeczywistością, a złodziej może swobodnie obrabować nasz dom. Senior, wybudzając się kilka godzin później, znajduje się w swoim mieszkaniu, z którego zniknęły wszystkie kosztowności.
...
7. Metoda na prezentację produktu
Metodę tę stosują różne firmy, które zapraszają (najczęściej listownie) na prezentację oferowanych przez siebie produktów, zapewniając o gratisowym prezencie oferowanym za przybycie na pokaz. W takich firmach pracują wyspecjalizowani pracownicy, których zadaniem jest przekonanie jak największej liczby osób do zakupu oferowanych produktów, które – jak twierdzą – są fantastycznej jakości i mają wiele unikalnych właściwości. Seniorzy, którzy skusili się za zakup, mają obowiązek uiszczenia opłaty za produkt w sposób ratalny. Niestety, zawierane umowy pożyczki, mają wiele ukrytych kosztów, a w konsekwencji, znacznie podnoszą wysokość raty, zwiększając tym samym kwotę, jaką zapłacimy za dany produkt.
...
8. Metoda na wolontariusza
Ta metoda jest szeroko wykorzystywana przez oszustów szczególnie w czasie epidemii koronawirusa. Niektórzy Seniorzy korzystają w tym czasie z pomocy wolontariuszy, którzy oferują zrobienie zakupów czy wyprowadzenie psa. Sama idea tego działania jest godna podziwu, Seniorzy nie mogą jednak zapominać o weryfikacji zgłaszających się do nich osób. Oszust podszywa się pod wolontariusza, chcąc w ten sposób wzbudzić zaufanie Seniora, który chętnie wpuszcza go do swojego mieszkania, a nawet przekazuje mu pieniądze na zrobienie zakupów. Oszust, korzystając z okazji, zabiera gotówkę oraz inne kosztowności z mieszkania, wychodzi i już nigdy nie wraca.
...
9. Metoda na BLIKa
Metoda ta polega na kontakcie z osobą starszą w celu pozyskania od niej kodu BLIK umożliwiającego wykonanie przelewów ekspresowych. Oszuści, którzy korzystają z tej metody, podszywają się pod bliską nam osobę lub przesyłają niepokojącą wiadomość SMS z prośbą o natychmiastowe udostępnienie kodu BLIK przez aplikację bankową. Po otrzymaniu kodu, Senior zatwierdza przelew w swojej aplikacji, wykonując w ten sposób natychmiastowy przelew. Tym sposobem oszust może zdobyć bardzo wysokie kwoty pieniędzy w zaledwie kilka minut, a niczego niespodziewający się Senior, stracić majątek życia w zaledwie kilka chwil.
...
10. Metoda na ZUS
Stosujący tę metodę oszuści wysyłają do nas wiadomość email bądź wiadomość SMS, w której podają się za pracowników ZUSu lub innej instytucji. W treści wiadomości otrzymujemy informację, że zmieniły się np. składki zdrowotne i musimy kliknąć w podany link, aby otrzymać więcej informacji. Pobierając zawarte w linku pliki, ściągamy na komputer złośliwe oprogramowanie, umożliwiające oszustom dostęp do prywatnych danych znajdujących się na naszym komputerze. Innym, podobnym sposobem, jest umieszczanie w linku okienka pobierającego niewielką opłatę za dostęp do informacji. Senior, zgadzając się na wykonanie przelewu, umożliwia jednocześnie przestępcom dostęp do swoich danych osobowych.
...
11. Metoda na kradzież wizerunku
Ogromna popularność serwisów społecznościowych sprawiła, że w sieci krążą miliony zdjęć, które mogą zostać wykorzystane przez oszustów. Niektórzy z nich posługują się metodą, na tak zwaną kradzież tożsamości. Polega ona, między innymi, na podszywaniu się pod inną osobę, poprzez stworzenie duplikatu jej konta na portalu społecznościowym. Oszust może podrobić konto wnuczka lub innego znajomego, wykorzystując powszechnie dostępne dane osobowe oraz zdjęcia, a następnie wykorzystywać je do oszukiwania znajomych osoby, której wizerunek został podrobiony. Drugim sposobem kradzieży tożsamości jest podrabianie dokumentów przez oszustów, a następnie posługiwanie się nimi podczas zawierania np. umowy kredytu. Pamiętajmy, aby za każdym razem, gdy zgubimy nasz dokument tożsamości, zgłosić ten fakt do instytucji, która wydała dokument.
...
12. Metoda na pracownika banku
Ta metoda polega na podszywaniu się pod pracownika banku i wykorzystywaniu różnych kanałów komunikacji, co może przybrać formę:
Phishingu, czyli tworzeniu fałszywych wiadomości, które wyglądają jak prawdziwe. Wtedy np. senior otrzymuje e-maila, wyglądającego jak oficjalna korespondencja z banku, podczas, gdy stworzył ją przestępca. Taka korespondencja często zawiera linki (odnośniki) do stron. W ten sposób dochodzi do wyłudzenia danych logowania, informacji finansowych, a także danych osobowych.
Vishingu, czyli podszywania się pod inną osobę lub instytucję w toku rozmowy telefonicznej. Np. do seniorki dzwoni osoba, podająca się fałszywie za pracownika pobliskiego banku, z prośbą o podanie kodów dostępu do konta, twierdząc, że jej konto jest zagrożone.
Spoofingu, polegającego na podszywaniu się pod pracownika banku, korzystając np. z jego numeru telefonu bądź e-maila. Przez to np. wydaje nam się, że rozmawiamy z przedstawicielem banku, ponieważ połączenie wykonywane jest z oficjalnego numeru telefonu.
Jak się przed tym bronić? Przede wszystkim – nie ufać na słowo i wszystko sprawdzać, unikać prowadzenia wątpliwych rozmów telefonicznych oraz kończyć rozmowy, gdy tylko mamy rozterki, czy jest to bezpieczne. Ponadto trzeba dbać o bezpieczeństwo swych danych i haseł, używać dwustopniowej weryfikacji i nie podawać danych osobowych przez telefon. Gdy już mleko się rozleje – nie czekać, tylko od razu zgłaszać sprawę na Policję!
...
13. Metoda na zdalny pulpit
Ten rodzaj oszustwa polega na namówienia ofiary do zainstalowania programu do zdalnej obsługi komputera, które pozwala na przejęcie kontroli nad sprzętem. Oszust kontaktuje się telefonicznie, przez e-mail bądź SMS lub czat i podaje się np. za pracownika banku, operatora, dostawcę Internetu, pomoc techniczną bądź przedstawiciela instytucji. Informuje, że na naszym koncie wykryto podejrzane transakcje i komputer jest zainfekowany wirusem, a nasze dane są zagrożone. Następnie namawia do zainstalowania programu do zdalnego sterowania np. AnyDesk lub TeamViewer, podając się za eksperta mogącego rozwiązać problem ,,zabezpieczając środki” bądź przyspieszając działanie komputera. Po instalacji programu ofiara musi podać unikalny kod dostępu, który umożliwia oszustowi zdalne sterowanie komputerem. Często oszust może dodatkowo namawiać do wyłączenia zabezpieczeń (np. potwierdzenia transakcji w aplikacji bankowej). Tym samym oszust: uzyskuje dostęp do kont bankowych i dokonuje przelewów, pod pretekstem zabezpieczenia środków przekonuje do przelania pieniędzy na ,,bezpieczne konto”, kopiuje dane osobowe, loginy i hasła do serwisów, a także instaluje złośliwe oprogramowanie. Oszustwo może przybierać inne formy, dlatego istotne jest, aby pod żadnym pozorem nie instalować programu do zdalnego pulpitu, a także być świadomym, że instytucje finansowe nie proszą o instalacje i tylko posiadacz konta bankowego może na nim wykonywać określone czynności.
...
14. Metoda oszutów wykorzystujących portale sprzedażowe (np. olx).,
Metoda oszustów polega na wykorzystaniu danych udostępnionych przez użyty portal sprzedażowy. Po dodaniu ogłoszenia otrzymujemy wiadomość np. za pośrednictwem komunikatora WhatsApp o tym, że ktoś kupił wystawiony przez nas towar. Może być to również wiadomość SMS. Oszust informuje o tym, że otrzymanie zapłaty będzie możliwe przez kliknięcie w otrzymany link. Zazwyczaj taki odnośnik przekierowuje na fałszywą stronę, na której podając nasze dane, oszust wyłudza pieniądze, a także uzyskuje dostęp do konta bankowego. Dlatego nigdy nie wchodźmy w linki do płatności, co do których nie mamy absolutnej pewności, że są bezpieczne. Najbezpieczniej jest rozliczać się za pośrednictwem stron zakupowych, bez wykorzystywania żadnych dodatkowych opcji. Jeśli nie będziemy dokonywać płatności bezpośrednio przez konkretny serwis, ryzykujemy, że padniemy ofiarą oszustwa i stracimy swoje pieniądze!
